⭐ وقتی راننده از صبح تا نیمه‌شب پشت فرمان است، چرا باید هر سال نگران سنگین‌تر شدن هزینه بیمه و کاهش حمایت‌های اجتماعی باشد؟

🔵 رانندگان؛ ستون‌های خاموش حمل‌ونقل کشور
رانندگان زحمتکش حمل‌ونقل درون‌شهری و برون‌شهری، از تاکسی‌داران و رانندگان اتوبوس گرفته تا رانندگان کامیون، وانت‌بار و سایر فعالان این حوزه، از جمله اقشاری هستند که بخش مهمی از زندگی خود را در جاده‌ها و خیابان‌ها سپری می‌کنند.
این قشر، فارغ از شرایط آب‌وهوایی، گرما و سرما، تعطیلات و حتی ساعات استراحت، برای جابه‌جایی مسافران، انتقال کالا و تأمین نیازهای روزمره مردم تلاش می‌کند.
اما پرسش اینجاست: آیا در کنار تمام مسئولیت‌هایی که بر دوش این زحمتکشان قرار دارد، حمایت‌های بیمه‌ای و اجتماعی متناسب با شرایط دشوار شغلی آنان نیز حفظ شده است؟

🔴 افزایش سالانه دستمزد؛ افزایش هزینه بیمه رانندگان
یکی از دغدغه‌های جدی رانندگان، افزایش سالانه مبلغ حق بیمه متناسب با تغییر مبنای دستمزد است.
با افزایش حداقل دستمزد در ابتدای هر سال، مبنای محاسبه حق بیمه نیز تغییر می‌کند و در نتیجه، مبلغ پرداختی رانندگان افزایش می‌یابد.

🟠 اما واقعیت اقتصادی زندگی رانندگان چیست؟
🔹 افزایش هزینه قطعات و تعمیرات خودرو؛
🔹 افزایش قیمت لاستیک و لوازم مصرفی؛
🔹 هزینه‌های سوخت و نگهداری؛
🔹 استهلاک روزانه وسایل نقلیه؛
🔹 کاهش قدرت خرید خانوار؛
🔹 درآمدهای متغیر و نبود امنیت شغلی پایدار.
⭐ بنابراین افزایش مبلغ حق بیمه در شرایطی که درآمد واقعی راننده الزاماً متناسب با افزایش هزینه‌ها رشد نمی‌کند، می‌تواند فشار مضاعفی بر این قشر وارد کند.

🔴 دهک‌بندی اقتصادی؛ معیار عدالت یا عامل نگرانی رانندگان؟
یکی دیگر از موضوعات بحث‌برانگیز، تأثیر دهک‌بندی اقتصادی خانوارها بر برخورداری از حمایت‌های بیمه‌ای دولت است.
دهک‌بندی با هدف شناسایی وضعیت اقتصادی خانوارها و توزیع عادلانه منابع حمایتی طراحی شده است؛ اما آیا شاخص‌های اقتصادی موجود می‌توانند شرایط واقعی زندگی یک راننده را به‌درستی نشان دهند؟
🟡 برای مثال:
🔹 آیا داشتن یک کامیون یا خودروی کار به معنای برخورداری از درآمد بالا است؟
🔹 آیا گردش مالی حساب راننده، بدون محاسبه هزینه‌های شغلی، معیار مناسبی برای سنجش توان اقتصادی اوست؟
🔹 آیا ارزش وسیله نقلیه‌ای که ابزار اصلی کسب درآمد راننده محسوب می‌شود، باید ملاک برخورداری او از حمایت‌های اجتماعی قرار گیرد؟
بر اساس بند «خ» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت و ضوابط اجرایی مربوط به آن، سازوکار شناسایی رانندگان مشمول کمک دولت در پرداخت حق بیمه تغییر کرده است.
همچنین مسئولیت شناسایی و معرفی رانندگان درون‌شهری و برون‌شهری به دستگاه‌های متولی حمل‌ونقل سپرده شده است.
با این حال، باید میان دهک‌بندی اقتصادی، شرایط احراز رانندگی و ضوابط برخورداری از کمک دولت تفاوت قائل شد. دهک‌بندی به‌تنهایی و بدون بررسی مقررات اجرایی، دلیل قطعی برای محرومیت راننده از حمایت بیمه‌ای محسوب نمی‌شود.
🔵 بیمه رانندگان؛ یک ضرورت اجتماعی، نه یک امتیاز تشریفاتی
رانندگی از مشاغلی است که با خطرات و آسیب‌های جسمی و روانی متعددی همراه است.
🟣 ساعت‌ها نشستن پشت فرمان، خستگی، فشارهای عصبی، احتمال تصادف، بیماری‌های شغلی و فرسودگی جسمی، بخشی از واقعیت زندگی حرفه‌ای رانندگان است.
بیمه تأمین اجتماعی برای این افراد صرفاً یک قرارداد مالی نیست؛ بلکه پشتوانه‌ای برای بازنشستگی، ازکارافتادگی و آینده خانواده‌های آنان است.
⭐ نباید اجازه داد افزایش هزینه‌های بیمه، رانندگان را میان پرداخت مخارج زندگی و حفظ سابقه بیمه‌ای خود گرفتار کند.

🔴 مطالبه جدی از دولت، مجلس و سازمان تأمین اجتماعی
انتظار می‌رود مسئولان مربوطه با بررسی کارشناسی مشکلات این قشر، اقدامات عملی و شفافی را در دستور کار قرار دهند:
🟢 ۱. بازنگری در شیوه محاسبه و افزایش سالانه حق بیمه رانندگان با توجه به توان اقتصادی آنان.
🟢 ۲. حفظ و تقویت سهم حمایتی دولت در پرداخت حق بیمه رانندگان واجد شرایط.
🟢 ۳. شفاف‌سازی درباره تأثیر دهک‌بندی اقتصادی بر برخورداری از کمک دولت.
🟢 ۴. جلوگیری از حذف غیرکارشناسی رانندگان فعال از فهرست مشمولان حمایت بیمه‌ای.
🟢 ۵. افزایش ظرفیت حمایت بیمه‌ای و تعیین تکلیف رانندگانی که سال‌ها در انتظار برخورداری از این امتیاز قانونی هستند.
🟢 ۶. ایجاد سازوکار اعتراض و رسیدگی فوری به وضعیت رانندگانی که نسبت به حذف یا قطع حمایت بیمه‌ای خود اعتراض دارند.

۷. محاسبه واقع‌بینانه درآمد خالص رانندگان با در نظر گرفتن هزینه‌های سنگین نگهداری و استهلاک خودرو.
🟢 ۸. ارائه گزارش شفاف درباره اعتبارات دولتی اختصاص‌یافته به بیمه رانندگان و نحوه توزیع آن.
🔴 پشت فرمان هر خودرو، یک خانواده چشم‌انتظار است
راننده‌ای که ساعت‌ها در خیابان‌ها و جاده‌های کشور فعالیت می‌کند، تنها برای خودش تلاش نمی‌کند؛ او نان‌آور خانواده‌ای است که امنیت اقتصادی و آینده خود را به درآمد حاصل از همین شغل وابسته می‌داند.
🔵 حمایت از رانندگان، حمایت از خانواده‌های آنان است.
🟠 حمایت از بیمه رانندگان، حمایت از امنیت اجتماعی و کرامت انسانی است.
🔴 و بی‌توجهی به مشکلات این قشر، می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک مسئله صنفی داشته باشد.
⭐ دولت محترم باید به این پرسش پاسخ دهد: رانندگانی که شبانه‌روز در خدمت مردم و اقتصاد کشور هستند، برای حفظ حداقل امنیت بیمه‌ای و آینده خانواده‌های خود تا چه اندازه باید هزینه بپردازند؟
🔴 مطالبه رانندگان حمایت پایدار، ضوابط شفاف، دهک‌بندی عادلانه و جلوگیری از تحمیل فشارهای مضاعف بر زحمتکشان حمل‌ونقل کشور.

✍️ دلیری زنجانی خبرنگار حقوق شهروندی