برای برگزاری یک مراسم فرهنگی، کتابخانه‌های کرج را یک‌به‌یک تورق کردم؛ اما دریغ از فضایی شایسته برای میزبانی یک رویداد فرهنگی! سرانجام، به مدد دوستی، سالن اداره ورزش و جوانان را برگزیدیم؛ تجربه‌ای که پرسشی جدی را پیش می‌کشد: چرا کرج، با ادعای کلان‌شهری، همچنان از کتابخانه مرکزی درخور شأن و جایگاه خود محروم است؟
این کمبود، صرفاً فقدان یک ساختمان نیست؛ نشانه‌ای از فاصله میان جایگاه جمعیتی کرج و زیرساخت‌های فرهنگی آن است. شهری که بار سنگین مهاجرت را بر دوش می‌کشد، نمی‌تواند توسعه فرهنگی را به حاشیه براند.
از سوی دیگر، سهم قانونی شهرداری‌ها برای پشتیبانی از کتابخانه‌های عمومی، ظرفیتی مهم برای تقویت فرهنگ شهروندی است. ضرورت دارد وضعیت پرداخت و هزینه‌کرد این منابع در کرج شفاف‌سازی شود تا سهم فرهنگ، در پیچ‌وخم تصمیمات اداری نادیده نماند.
📙 مطالبه‌ای روشن؛ پیشنهادی راهبردی
ساختمان شهرداری منطقه پنج کرج که در ناآرامی‌های سال گذشته دچار آتش‌سوزی و تخریب شد، می‌تواند به فرصتی برای تحول فرهنگی بدل شود. پیشنهاد مشخص این است که امکان تبدیل این ملک به کتابخانه مرکزی کرج، با بررسی کارشناسی ابعاد فنی، حقوقی و مالی، در اولویت مدیریت شهری قرار گیرد.
پیش از هر تصمیم درباره بازسازی، تغییر کاربری یا واگذاری این ملک، لازم است ظرفیت فرهنگی آن بررسی و نتیجه به‌صورت شفاف به شهروندان اعلام شود. کرج بیش از وعده، به تصمیمی ماندگار نیاز دارد؛ تصمیمی که منافع عمومی را در کانون توجه قرار دهد.
📕از مخزن کتاب تا زیست‌بوم دانایی
کتابخانه‌های هزاره سوم، دیگر صرفاً محل نگهداری و امانت کتاب نیستند؛ بلکه نهادهایی چندمنظوره برای یادگیری مادام‌العمر، پژوهش، سواد رسانه‌ای و دیجیتال، نوآوری، گفت‌وگوی بین‌نسلی و تقویت سرمایه اجتماعی‌اند. ترویج کتاب‌خوانی، پاسداشت میراث فرهنگی، کاهش شکاف اطلاعاتی، حمایت از کودکان و نوجوانان و فراهم‌سازی دسترسی برابر به دانش، از مهم‌ترین مأموریت‌های آن‌هاست.
کتابخانه مرکزی در تراز یک کلانشهر باید با تلفیق منابع مکتوب و دیجیتال، سالن‌های مطالعه، فضاهای پژوهشی، بخش کودک و نوجوان و محیط‌های فرهنگی و تعاملی، به کانونی پویا برای تولید و تبادل دانش، پرورش خلاقیت و ارتقای فرهنگ شهروندی تبدیل شود؛ زیرساختی ضروری برای توسعه پایدار و آینده فرهنگی شهر.
📘 جناب مهندس کیانی!
انتظار می‌رود این مطالبه رسانه‌ای به اقدامی مشخص تبدیل شود: شفاف‌سازی سهم قانونی کتابخانه‌ها، امکان‌سنجی احداث کتابخانه مرکزی در ملک شهرداری منطقه پنج و اعلام نتیجه به افکار عمومی.
نمی‌توان از توسعه و هویت شهری سخن گفت، اما برای برگزاری یک مراسم فرهنگی، در جست‌وجوی سالنی شایسته سرگردان بود.
اجازه ندهیم ساختمانی که در آتش ناآرامی‌ها آسیب دیده، به فرصتی ازدست‌رفته تبدیل شود؛ می‌توان از دل خاکستر، چراغ دانایی را در کرج برافروخت.
رضا قاسم‌پور روزنامه‌نگار و پژوهشگر فرهنگی
https://sarzaminemana.ir/?p=45790
