الکامپ ۱۴۰۵ بیش از آنکه نمایشگاهی برای عرضه چند محصول و خدمت فناورانه باشد، تصویری از آینده‌ای بود که بخش مهمی از آن همین امروز در حال شکل‌گیری است؛ آینده‌ای که در آن هوش مصنوعی، رایانش ابری، دیتاسنترها و زیرساخت‌های ارتباطی، به ستون‌های اصلی اقتصاد و حکمرانی دیجیتال تبدیل خواهند شد.

چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، به دعوت همکاران ارجمند، دکتر عرب و دکتر نادری، در بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ تهران حضور یافتم. در سالن‌های مختلف نمایشگاه، تازه‌ترین دستاوردهای فناوری اطلاعات، ارتباطات، خدمات ابری و هوش مصنوعی در معرض دید قرار گرفته بود؛ فضایی که به‌روشنی نشان می‌داد رقابت آینده کشورها، بیش از گذشته به میزان برخورداری آنها از زیرساخت، دانش و نیروی انسانی متخصص وابسته است.

در این میان، غرفه شرکت دانش‌بنیان «توسعه‌گران عرصه نوین» با برند اختصاصی «نوین‌هاست» در سالن هفتم، یکی از بخش‌های قابل توجه نمایشگاه بود؛ مجموعه‌ای مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران که با حمایت‌های ارزشمند دکتر علی اسدی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، فرصتی برای معرفی توانمندی‌های شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور فراهم کرده بود.

♻️ از هاستینگ تا زیرساخت‌های نسل آینده

نوین‌هاست مسیر خود را از ارائه خدمات وب و تأمین منابع اختصاصی آغاز کرده و در ادامه با توسعه سرمایه‌گذاری و دانش فنی، به حوزه‌هایی همچون سرور اختصاصی، دیتاسنتر، خدمات ابری، CDN، پشتیبان‌گیری، Kubernetes، راهکارهای سازمانی و زیرساخت هوش مصنوعی وارد شده است.

این تحول را می‌توان نمونه‌ای از تغییر ماهیت صنعت فناوری اطلاعات دانست؛ جایی که دیگر صرفاً ارائه یک سرویس مطرح نیست، بلکه ساخت و مدیریت زیرساخت پایدار، امن و مقیاس‌پذیر به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است.

♻️ ‌ابر و هوش مصنوعی؛ دو بال تحول دیجیتال

یکی از محورهای مهم فعالیت نوین‌هاست، توسعه زیرساخت‌های ابری است؛ حوزه‌ای که تحقیق و توسعه آن از سال ۱۳۹۵ در این مجموعه آغاز شده و امروز خدماتی نظیر Compute، Object Storage، Cloud Database، Cloud Backup، CDN و Managed Kubernetes را دربر می‌گیرد.

اما فصل تازه این مسیر، هوش مصنوعی است.

رشد سریع مدل‌های هوش مصنوعی، نیاز به پردازش‌های سنگین، GPU، برق پایدار و سامانه‌های خنک‌کننده تخصصی را افزایش داده است. بنابراین، آینده هوش مصنوعی بدون توسعه دیتاسنترهای متناسب با این نیازها، عملاً امکان‌پذیر نخواهد بود.

از این منظر، توسعه زیرساخت تخصصی هوش مصنوعی در استان البرز و فراهم‌سازی امکان میزبانی GPU و سرورهای تخصصی، ظرفیت مهمی برای آینده فناوری کشور محسوب می‌شود.

♻️البرز؛ یک ظرفیت ملی در اقتصاد دیجیتال

نکته مهم‌تر، قرار گرفتن بخشی از این ظرفیت‌ها در استان البرز است.

نوین‌هاست از جمله شرکت‌های دانش‌بنیانی است که در مسیر توسعه زیرساخت دیتاسنتری کشور حرکت کرده و احداث دیتاسنتر مرکزی در منطقه ویژه اقتصادی و فرودگاه پیام کرج را دنبال می‌کند. توسعه دیتاسنترهای بعدی در استان البرز با همکاری پارک علم و فناوری دانشگاه تهران نیز می‌تواند این استان را به یکی از نقاط مهم زنجیره زیرساخت اقتصاد دیجیتال کشور تبدیل کند.

البرز، به دلیل موقعیت جغرافیایی، ظرفیت‌های علمی و دانشگاهی، نزدیکی به پایتخت و برخورداری از منطقه ویژه اقتصادی و فرودگاه پیام، قابلیت آن را دارد که از یک مصرف‌کننده فناوری به میزبان بخشی از زیرساخت فناوری کشور تبدیل شود.

البته تحقق این ظرفیت نیازمند سیاست‌گذاری، حمایت هدفمند، تأمین انرژی پایدار، تسهیل سرمایه‌گذاری و پیوند مؤثر میان دولت، دانشگاه، بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان است.

♻️ سرمایه‌ای فراتر از سرور و رک

در نهایت، هیچ دیتاسنتری صرفاً با سرور و تجهیزات ساخته نمی‌شود. سرمایه اصلی این صنعت، دانش فنی و نیروی انسانی متخصص است؛ افرادی که باید بتوانند زیرساخت را طراحی، پایش، نگهداری و در شرایط بحرانی مدیریت کنند.

از همین منظر، تجربه و دانش تیم‌های فنی و رویکردهایی مانند SRE، بخشی جدایی‌ناپذیر از مفهوم پایداری زیرساخت به شمار می‌رود؛ چرا که ارزش واقعی فناوری زمانی آشکار می‌شود که در لحظه نیاز، پایدار، امن و در دسترس باشد.

♻️ الکامپ؛ تصویری از یک انتخاب ملی

حضور و بازدید جمعی از مدیران و مسئولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از نمایشگاه و بازدید اختصاصی از غرفه نوین‌هاست، همچنین حضور دکتر عارف، معاون رئیس‌جمهور، وزیر ارتباطات و دکتر فلسفی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و رییس کمیسیون کشاورزی و امور عشایری، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون صنعت فناوری و زیرساخت‌های دیجیتال در معادلات آینده کشور بود.

الکامپ امسال یک پیام روشن داشت:

کشوری که زیرساخت دیجیتال خود را نسازد، در آینده مصرف‌کننده فناوری دیگران خواهد بود.

از همین رو، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه دیتاسنتر، رایانش ابری، شبکه و هوش مصنوعی، صرفاً حمایت از یک کسب‌وکار نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای افزایش تاب‌آوری، استقلال فناورانه و قدرت رقابت اقتصادی کشور است.

♻️ پایان نمایشگاه؛ آغاز آینده

پنج‌شنبه، الکامپ ۱۴۰۵ به پایان می‌رسد؛ اما رقابت واقعی تازه آغاز شده است.

آینده متعلق به سازمان‌ها و کشورهایی است که امروز زیرساخت فردای خود را می‌سازند؛ زیرساختی که در آن دیتاسنتر، ابر، شبکه، داده و هوش مصنوعی در کنار نیروی انسانی متخصص، اجزای یک منظومه واحد خواهند بود.

در این میان، حرکت شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی برای ساخت زیرساخت‌های بومی و توسعه ظرفیت‌هایی مانند دیتاسنترهای تخصصی هوش مصنوعی، می‌تواند بخشی از پاسخ ایران به الزامات اقتصاد دیجیتال آینده باشد.

الکامپ ۱۴۰۵ به ما یادآوری کرد که آینده دیجیتال، پیش از آنکه در نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌ها ساخته شود، در زیرساخت‌ها ساخته می‌شود.

و شاید بتوان مأموریت نوین‌هاست را نیز در همین نقطه خلاصه کرد:

وین‌هاست؛ زیرساختی برای ساختن آینده.

✍️ رضا قاسم‌پور

روزنامه‌نگار و پژوهشگر فرهنگی